سومین نشست علمی روز جهانی محیط زیست به همت پژوهشکده علوم بهداشتی و محیط زیست دوشنبه 25 خرداد 1405 از ساعت 9:30 الی 12 در سالن شهید خوراکیان دانشکده بهداشت و ایمنی برگزار گردید.

در ابتدای نشست، دکتر مهرنوش ابطحی، معاون پژوهشی مرکز تحقیقات کیفیت هوا و تغییر اقلیم ضمن خوش آمدگویی به حضار، میهمانان و سخنرانان، ضمن اشاره  به شعار گرامیداشت روز جهانی محیط زیست، «با الهام از طبیعت؛ برای آب و هوا؛ برای آینده ما»، درخصوص تلاش­های ارزشمند پژوهشکده علوم بهداشتی و محیط زیست و دانشکده بهداشت و ایمنی در این زمینه  صحبت کردند.

دکتر ابطحی اهداف این نشست را ترویج راهکارهای مبتنی بر طبیعت برای مقابله با تغییرات اقلیمی، افزایش آگاهی عمومی نسبت به پیوند تنگاتنگ سلامت انسان و سلامت اکوسیستم­ها و ایجاد هم­افزایی میان پژوهشگران حوزه بهداشت و محیط زیست برای ارائه راه­حل­های عملیاتی دانستند و بر تحقق این اهداف در راستای ارتقای سلامت پایدار جامعه تأکید کردند.

در ادامه دکتر انوشیروان محسنی بندپی، رئیس پژوهشکده علوم بهداشتی و محیط زیست و رئیس انجمن علمی بهداشت محیط ایران، به موضوع اقدام برای مقابله با تغییر اقلیم پرداختند.

رئیس پژوهشکده علوم بهداشتی و محیط زیست  درخصوص موضوعاتی از جمله روند صعودی دمای زمین و بحران گرمایش جهانی، رشد بی‌وقفه و شتابان حجم کل انتشار گازهای گلخانه‌ای از سال ۱۸۵۰ تا ۲۰۱۹، همچنین تغییر کاربری اراضی و جنگل‌زدایی  و اثر آن بر انباشت گازهای گلخانه‌ای در جو زمین صحبت کردند.

ایشان در ادامه به مقایسه تراز جهانی ۱۰ کشور اول در حجم کل انتشار گازهای گلخانه‌ای پرداختند که ایران در رتبه هفتم بزرگ‌ترین تولیدکنندگان گازهای گلخانه‌ای جهان در سال ۲۰۲۵، با ثبت حجم کل انتشار ۱/۲۸ میلیارد تن قرار گرفته است.

وی سپس به تشریح سهم ­بندی بخش­های مختلف اقتصادی ایران در تولید گازهای گلخانه­ای پرداختند که تولید برق و حرارت؛ با تولید ۲۶۳ میلیون تن، به عنوان بزرگ‌ترین و اصلی‌ترین منبع انتشار گازهای گلخانه‌ای در ایران است.

دکتر محسنی درنهایت به خسارت‌ها و پیامدهای ناگوار تغییرات اقلیمی در زیست‌بوم جهانی از جمله اثرات مخرب اقلیمی بر امنیت و ایمنی آب و بازدهی تولیدات کشاورزی، تشدید آسیب‌های سلامت عمومی شامل گسترش بیماری‌های واگیردار، سوءتغذیه و اختلالات روان‌شناختی، خسارت‌های جبران‌ناپذیر به زیرساخت‌های شهری و سکونت گاه‌های ساحلی و تخریب سیستماتیک تنوع زیستی و اکوسیستم‌های خشکی و دریایی و همچنین راهکارهای مقابله و برنامه مدیریت تغییرات اقلیمی کشور مصوب 20/07/1404 اشاره داشتند.

سپس دکتر سحر تاجبخش معاون وزیر راه و شهرسازی و رییس سازمان هواشناسی کشور در خصوص حفاظت از محیط زیست با اقدامات اقلیمی سخنرانی کردند.

 ایشان با اشاره به تعریف تغییر اقلیم و همچنین پیامدهای تغییر اقلیم از جمله ذوب شدن یخ های قطبی،  افزایش سطح آب دریاها، افزایش رویدادهای شدید آب وهوایی، تهدیدها برای تنوع زیستی و به خطر افتادن امنیت غذلیی و سلامت انسان و همینطور نقش فعالیت­های انسانی گفتند: IPCC یا هیئت بین دولتی تغییر اقلیم اعلام کرده است که نقش انسان در گرمایش جهانی قطعی است.

رئیس سازمان محیط زیست کشور سپس به بررسی گزارش­های IPCC و توافق پاریس با هدف محدود کردن گرمایش جهانی به کمتر از 2 درجه و ترجیحاً 5/1 درجه سانتی گراد پرداختند و به کاهش انتشار از طریق کاهش وابستگی به سوخت های فسیلی و روی آوردن به انرژی­های تجدید پذیر، بهره­وری انرژی در ساختمان­ها و حمل و نقل پایدار، کشاورزی هوشمند اقلیمی، فناوری جذب و ذخیره کربن و اقتصاد چرخشی اشاره کردند.

در ادامه دکتر طاهری رئیس مرکز ملی هوا و تغییر اقلیم سازمان حفاظت محیط زیست با موضوع فرصت­های برنامه مدیریت تغییرات اقلیم کشور سخنرانی کردند.

ایشان با اشاره به وضعیت تغییر اقلیم در ایران و میزان انتشار گازهای گلخانه­ای در ایران، مهم­ترین اقدامات اخیر سازمان حفاظت محیط زیست در حوزه تغییر اقلیم را شرح دادند. این اقدامات شامل تدوین برنامه مدیریت تغییر اقلیم کشور در راستای بند "ت" ماده 22  قانون برنامه هفتم پیشرفت و اقدام به طراحی نظام MRV و بازار داوطلبانه کربن برای تشویق بخش خصوصی به سرمایه‌گذاری در پروژه‌های کاهش انتشار کربن بودند.

 سپس به توضیح مراحل انجام کار بخش مدیریت کربن برنامه تغییرات اقلیمی، شامل پنج محور کاهش انتشار از طریق بهینه سازی و تنوع بخشی به منابع انرژی در بخش عرضه انرژی، کاهش انتشار از طریق بهینه سازی در بخش تقاضای انرژی، کاهش انتشار از طریق جذب و ترسیب کربن، مدیریت پسماند و توسعه اقتصاد سبز و صنعت کم کربن پرداختند.

رئیس مرکز ملی هوا و تغییر اقلیم در نهایت به چالش های موجود جهت مدیریت کربن و کاهش انتشار از جمله تعرفه پایین انرژی و بحران ناترازی، مشکل تامین مالی پروژه های کاهش انتشار، تحریم های بین المللی، عدم هماهنگی بین بخشی اشاره داشتند.

سپس دکتر مسعود رضایی، عضو هیات علمی مرکز پژوهش‌های مجلس در خصوص اقدام برای مقابله با تغییر اقلیم صحبت کردند و به شرح وضعیت انتشار و سهم متفاوت کشورهای جهان در بحران اقلیمی، سهم انتشار بخش­های مختلف در ایران، آسیب پذیری کشورهای جهان نسبت به تغییرات اقلیمی و آسیب پذیری ایران طبق این مقیاس پرداختند.

دکتر رضایی همچنین از فشار کشورهای توسعه یافته به کشورهای در حال توسعه برای کاهش انتشار کربن صحبت کردند و اسناد بالا دستی موجود در کشور در خصوص تغییرات اقلیمی و برنامه مدیریت تغییرات اقلیمی کشور را شرح دادند.

در خاتمه دکتر مهرنوش ابطحی معاون پژوهشی مرکز تحقیقات کیفیت هوا و تغییر اقلیم، ضمن جمع بندی به موضوع پیامدهای سلامت تغییر اقلیم و راهبرد مدیریت جامع ریسک برای اقدام اثربخش پرداختند.

ایشان پیامدهای تغییر اقلیم در ایران، افزایش دمای سالانه با میانگین 5 درجه سانتی­گراد و افزایش روزهای گرم سال به 65 درصد تا پایان قرن جاری را محتمل دانستند و خطرات بهداشتی ناشی از تنش گرمایی شامل بیماری­های مرتبط با گرما از قبیل کم آبی بدن، بثورات جلدی، گرفتگی عضلات، خستگی ناشی از گرما، گرمازدگی و حتی در مواردی مرگ ذکر کردند.

در حاشیه این نشست، مراسم نمادین کاشت نهال با حضور دکتر قیداری رئیس دانشگاه، و سایر مسئولان ستادی و دانشکده، به یاد و گرامیداشت مقام والای شهدای گرانقدر مدرسه شجره طیبه میناب انجام شد.