دانشکده بهداشت و ایمنی: از آموزش باکیفیت تا مرجعیت علمی در نظام سلامت کشور
یکشنبه ۱۸ مردادماه ۱۴۰۵، پانزدهمین نشست از سلسله نشستهای هماندیشی اعضای هیئتعلمی با محوریت «نقشآفرینی اعضای هیئتعلمی در راستای مرجعیت علمی و نقشه راه دانشکده» به همت معاونت آموزشی و پژوهشی دانشکده برگزار شد.
در ابتدای این نشست، دکتر منوچهر کرمی، رئیس دانشکده، ضمن خیرمقدم به اساتید جدیدی که بهزودی به بدنه آموزشی دانشکده میپیوندند، از اهتمام و تلاشهای مستمر اعضای هیئتعلمی در حوزههای تدریس، پژوهش، فرهنگ و تربیت نیروی انسانی تقدیر کرد.
وی با تبیین اهمیت «منش استادی» بهعنوان نخستین اصل حرفهای، بر لزوم پیوند اخلاق حرفهای و تعهد اخلاقی با مرجعیت علمی در ساحت آموزش و پژوهش تأکید ورزید و تصریح کرد که دانشکده بهداشت و ایمنی باید به جایگاه مؤثری در نظام سلامت کشور دست یابد.
رئیس دانشکده در ادامه با تأکید بر مأموریتمحوری و ضرورت ریلگذاری برای نقشآفرینی اساتید در سطح ملی، رویکرد دانشکده را ایجاد ساختارهای شفاف در حوزه ارزشیابی، ارتقا و پرداختها دانست و ابراز امیدواری کرد که با همافزایی حداکثری، تمامی اعضای هیئتعلمی در پیشبرد مأموریتهای کلان دانشکده، دانشگاه و کشور مشارکت فعال داشته باشند.
وی در بخش پایانی سخنان خود، بر اهمیت ارتقای همدلی و تعامل سازنده میان اعضا تأکید کرد و ضمن اشاره به گامهای برداشتهشده برای بهبود زیرساختها و تجهیز کلاسهای هوشمند، بر تداوم پیگیریها در راستای ارتقای سطح رفاه و تسهیل شرایط فعالیت اعضای هیئتعلمی تأکید نمود.»
سپس دکتر کاوسی معاون آموزشی دانشکده ضمن تشکر از حضور اعضای هیئت علمی گفت: "علیرغم جنگ و شرایط جامع و نگرانیهای موجود، آموزش در این ترم نهتنها کاهش نیافت بلکه به گفته مسئولان ستادی، دانشکده از جمله مراکزی بود که گرفتاریهای پیشآمده هیچ تأثیری بر روند آموزش آن نگذاشت، که این مهم حاصل زحمات همکاران حوزه آموزش و پشتیبانی، مدیران گروهها و اعضای هیئت علمی است که در شرایط سخت رفتوآمد و نگرانیهای موجود دستبهدست هم دادند، و این تلاش ها قابل تقدیر است."
معاون آموزشی دو هدف برگزاری این نشست را دیدار صمیمانه با همکاران در پایان ترم و قدردانی از زحمات آنان و هماندیشی پیرامون برنامه راهبردی دانشکده و یادآوری رسالتها و وظایف محوله بیان کرد. وی تأکید کرد که محور اصلی این نشست، پرداختن به «مرجعیت آموزش» بهعنوان هدف غایی برنامه راهبردی دانشکده در ابعاد گوناگون آموزش، پژوهش، بینالملل و سایر حوزههای مرتبط است.
در ادامه دکتر سمیه فرهنگ دهقان معاون پژوهشی دانشکده به موضوع " شاخص های مرجعیت علمی در حوزه پژوهش و فناوری" پرداخت.
وی مرجعیت علمی را به بنایی تشبیه کرد که ستون های آن شامل:
- تولید و کیفیت دانش به عنوان پایه و اساس مرجعیت
- دریافت گرنت های برون دانشگاهی و طرحهای ارتباط با صنعت
- بین المللی سازی پژوهشها
- اثرگذاری بروندادهای پژوهش بر نظام سلامت کشور
- تبدیل دانش به فناوری
- رهبری علمی و حسن شهرت
دکتر فرهنگ ضمن تاکید بر لزوم عبور از کمیت گرایی صرف، و تمرکز بر کیفیت و اثرگذاری استنادات، شاخص هایی چون سرانه مقالات Q1 و Q2، سهم مقالات در دهک برتر استنادی جهان، شاخص های FWCI و CNCI، تعداد استانداردهای ملی و بین المللی تدوین شده و تالیف کتب مرجع را از جمله شاخص های کلیدی حوزه تولید و کیفیت دانش معرفی کرد و در ادامه شرایط و ظرفیت های فعلی حمایت های پژوهشی را ذکر کرد.
وی در ادامه در حوزه اثرگذاری، بر اهمیت تبدیل یافته های پژوهشی به زبان ذینفعان و تولید محصولات ترجمان دانش شامل خلاصه سیاستی، پادکست و نشست های خبری تأکید کرد و از تأسیس کمیته ترجمان دانش برای اولین بار در سطح دانشگاه خبر داد. همچنین به برگزاری سالانه دو نشست خبری و انتشار محصولات در سایت دانشکده اشاره نمود.
در ادامه دکتر امیر کاوسی معاون آموزشی دانشکده، به موضوع معماری آموزش مدرن به عنوان نقطه آغاز مرجعیت علمی پرداختند.
وی آموزش را ریشه درخت و پژوهش را میوه آن دانست و تأکید کرد "مرجعیت علمی یک رویداد یک شبه نیست، بلکه فرآیندی تدریجی است که ریشه آن چیزی جز آموزش باکیفیت نیست". به گفته وی، بدون آموزش درست نمی توان انتظار پژوهش های اثرگذار و در نهایت مرجعیت علمی را داشت.
دکتر کاوسی با اشاره به سرمایه های عظیم انسانی دانشکده، از تنوع کامل رشته ها به عنوان یک مزیت کم نظیر در سطح کشور یاد کرد و گفت: «هر مسئله ای در حوزه بهداشت و ایمنی مطرح شود، همین اساتید و گروه ها از پس آن برمی آیند.»
وی تصریح کرد: «استاد دیگر منبع اطلاعات نیست؛ هوش مصنوعی این نقش را بر عهده گرفته است. حال لازم است از انتقال صرف دانش به آموزش مهارت استفاده از اطلاعات گذر کنیم و نقش استاد به عنوان منتور و تسهیلگر در یادگیری حل مسئله است"
دکتر کاوسی در ادامه، بر اهمیت مهارت پروری به عنوان پاشنه آشیل آموزش های فعلی تأکید کرد و خواستار تربیت دانشجویانی شد که بتوانند مسائل واقعی جامعه را حل کنند و از هدایت انرژی و سرمایه علمی به سمت حل مشکلات جامعه به جای ماندن در قفسه ها سخن گفت.
وی در خاتمه از حمایت ویژه رئیس دانشکده در حوزه هوشمندسازی آموزش خبر داد و به افتتاح کلاس هوشمند در سال جاری اشاره کرد. و ابراز امیدواری کرد با تجهیز سه تا چهار کلاس مشابه، بستر لازم برای حرکت اساتید از روش های سنتی به روش های نوین و هوشمند فراهم شود.
سپس دکتر لیدا شمس مدیر تحصیلات تکمیلی دانشکده، با رویکردی دانشجومحور، به بحث تربیت برای مرجعیت علمیپرداخت و تأکید کرد که مرجعیت بیش از آنکه یک رتبه باشد، یک رابطه مبتنی بر اعتماد است؛ یعنی زمانی که جامعه و نظام سلامت برای فهم و حل مسئله به دانشگاه رجوع می کنند.
وی با اشاره به اینکه رویکردهای کلان فعلی بیشتر بر تعداد مقالات و رتبه دانشگاه متمرکز است، خواستار نگاهی متفاوت شد و پرسید: «اگر دانشگاه ما بخواهد در آینده به مرجع علمی تبدیل شود، باید چه پژوهشگر و دانشجویی تربیت کند؟»
مدیر تحصیلات تکمیلی با اشاره به راهبرد «اقیانوس آبی»، پیشنهاد کرد به جای رقابت در حوزه های شلوغ و پررقیب، بر حوزه های بکر، مغفول و دارای اولویت ملی سرمایه گذاری شود تا مزیت اول بودن به دست آید. و بر لزوم هدایت پایان نامه ها به سمت ماموریت گرایی و پژوهش های بین رشته ای تأکید کرد و گفت: «اساتید باید دانشجو را به عنوان یک همکار ببینند، نه صرفاً یک دانشجو.» وی خواستار توانمندسازی دانشجویان در حوزه های مهارتی، شبکه سازی، رهبری علمی و تفکر انتقادی شد و یادآور شد "دانشگاهی مرجع خواهد شد که پیش از تولید دانش، انسان های مرجع تربیت کند.»
در ادامه دکتر ساناز سهرابی زاده مدیر بین الملل دانشکده، به بحث بین المللی سازی و ارتباط آن با مرجعیت علمی با تأکید بر دانشکده پرداخت. وی با اشاره به اینکه بین المللی سازی به عنوان یکی از ابزارهای مرجعیت علمی در برنامه راهبردی دانشکده مورد توجه قرار گرفته، ابعاد آن را فراتر از پذیرش دانشجوی بین الملل دانست.
وی بین المللی سازی برای مرجعیت علمی را به دلایل زیر مهم دانست:
- استفاده از به روزترین شواهد علمی دنیا در کلاس های درس
- برگزاری آموزش ها مطابق با استانداردهای بین المللی
- تربیت دانشجو با شایستگی های بین المللی و نگاه به معضلات جهانی
- افزایش همکاری های پژوهشی و ارتقای دیده شدن و اعتبار دانشکده
دکتر سهرابی زاده نقش اساتید در بین المللی سازی را در چهار حیطه استاد به عنوان مدرس و آموزش دهنده، استاد به عنوان تولیدکننده دانش، استاد به عنوان شبکه ساز علمی و استاد به عنوان منتور دانشجو دانست.
وی با اشاره به محدودیت های فعلی کشور، تأکید کرد که بسیاری از این اقدامات طی سال گذشته اجرا شده اند و گفت: «از همین کارهای کوچک شروع می کنیم؛ این محدودیت ها همیشگی نیستند و باید پایه و توانمندی های لازم را ایجادکنیم.»
در خاتمه دکتر حامد دهنوی معاون پشتیبانی دانشکده، به بحث نقش اساتید در پاسخگویی اجتماعی بر اساس شبکه جهانی مسئولیت اجتماعی دانشگاه ها پرداخت. وی با اشاره به اینکه دانشگاه های مسئول، دانشگاه هایی هستند که تعهد آگاهانه برای حل مسائل جامعه و ایجاد ارزش عمومی دارند، به شکاف های اساسی میان دانشگاه و جامعه، شامل شکاف دانش و عمل، شکاف دانش و سیاستگذاری و شکاف آموزش با نیازهای جامعه اشاره کرد.
وی با نگاهی انتقادی به وضعیت نظام دانشگاهی، گفت: «دانشجوی کارشناسی پر از انگیزه و شوق است، اما با ورود به مقاطع بالاتر، این شوق به تدریج جای خود را به نگاه مدرک گرایانه می دهد.»
دکتر دهنوی با اشاره به اینکه ساختارها همواره کند و مقاوم در برابر تغییر بوده اند، تأکید کرد عاملان انسانی و کنشگران دانشگاهی هستند که می توانند تغییر ایجاد کنند. به گفته وی، دانشگاهیان باید به اخلاق آکادمیک پایبند باشند، علاوه بر آموزش، پرورش را نیز مبنا قرار دهند، شهروند مسئول باشند، نه صرفاً مدرک گیرنده، قاعده ساز باشند، نه صرفاً قاعده پذیر و منتقد خود باشند و دانشگاه را موضوع مطالعه قرار دهند.
در پایان با اشاره به اینکه «کسی جز خود ما سراغ خروجی های علمی ما نخواهد رفت»، بر لزوم تبدیل دانش به عمل و استفاده واقعی از یافته های پژوهشی در حل مسائل جامعه تأکید کرد.
این نشست با شنیدن نقطه نظرات اعضای هیئت علمی به کار خود پایان داد.
نظر